نرخ مالیات بر درآمد شخصی در اروپا تفاوت چشمگیری میان کشورها دارد؛ بهطوریکه این نرخ از حدود ۱۰ درصد در برخی کشورهای شرق اروپا تا بیش از ۶۰ درصد در کشورهای شمال اروپا متغیر است. تازهترین گزارشها از وجود شکاف آشکار مالیاتی میان شمالغرب و شرق این قاره حکایت دارد.
به گزارش سرویس اقتصادی دلیل، در اغلب کشورهای اروپایی نظام مالیاتی بهصورت تصاعدی طراحی شده و افرادی که درآمد بالاتری دارند، سهم بیشتری از درآمد خود را بهعنوان مالیات پرداخت میکنند. با این حال، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی در کشورهای مختلف اروپا اختلاف قابلتوجهی دارد و به گفته کارشناسان، الگوهای منطقهای روشنی را نیز نشان میدهد.
بر اساس گزارش «بنیاد مالیات»، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی در اروپا از ۱۰ درصد در بلغارستان و رومانی تا ۶۰.۵ درصد در دانمارک (از سال ۲۰۲۶) متغیر است. پس از دانمارک، شش کشور فرانسه، اتریش، اسپانیا، بلژیک، پرتغال و سوئد نیز نرخهایی بالاتر از ۵۰ درصد برای پردرآمدترین شهروندان خود اعمال میکنند. همچنین، افراد با درآمد بالا در هلند و اسلوونی نیز با نرخهایی نزدیک به این سطح مواجه هستند.
میانگین بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی در ۳۵ کشور اروپایی حدود ۳۸.۵ درصد برآورد میشود. این رقم در میان کشورهای اروپایی عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) به ۴۳.۴ درصد میرسد. در مجموع، ۱۸ کشور اروپایی دارای بالاترین نرخهایی بالاتر از ۴۰ درصد هستند.
در ۹ کشور ایرلند، آلمان، ایتالیا، ایسلند، لوکزامبورگ، فنلاند، بریتانیا، یونان و ترکیه، بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی در بازه ۴۰ تا ۴۸ درصد قرار دارد. در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، این نرخ از ۴۵ درصد در بریتانیا تا ۵۵.۴ درصد در فرانسه متغیر است؛ شکافی نزدیک به ۱۰ واحد درصد.
در مقابل، کشورهای شرق و مرکز اروپا عموماً نرخهای پایینتری دارند. علاوه بر بلغارستان و رومانی، کشورهایی مانند مولداوی، مجارستان، اوکراین، گرجستان، جمهوری چک و استونی بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی زیر ۲۵ درصد دارند که در برخی از آنها، نظام مالیات ثابت نقش مهمی در پایین نگه داشتن این نرخها ایفا میکند.
گزارش بنیاد مالیات همچنین نشان میدهد این نرخها ثابت نیستند و با تغییر سیاستهای اقتصادی دولتها دستخوش تعدیل میشوند. بهعنوان مثال، دانمارک با ایجاد یک طبقه مالیاتی جدید برای درآمدهای بالاتر از ۲.۸ میلیون کرون دانمارک، بالاترین نرخ خود را از ۵۵.۶ درصد به ۶۰.۵ درصد افزایش داده است. استونی نیز نرخ مالیات ثابت را از ۲۲ به ۲۴ درصد رسانده و اسلواکی با افزودن دو طبقه جدید، بالاترین نرخ خود را از ۲۵ به ۳۵ درصد افزایش داده است. در مقابل، فنلاند بالاترین نرخ مالیات بر درآمد شخصی را از ۵۱.۵ درصد به ۴۵ درصد کاهش داده است.
بر اساس گزارش یورونیوز، نتایج بررسی یوروبارومتر نشان میدهد در سال ۲۰۲۵ تنها یکپنجم شهروندان اتحادیه اروپا معتقد بودهاند مالیاتها بهطور کامل متناسب با درآمد و ثروت افراد دریافت میشود، در حالی که ۵۱ درصد گفتهاند این تناسب «تا حدی» برقرار است.